Waar sta jij voor?

Wees geen speelbal voor anderen. Ben duidelijk in waar jij voor staat.

“It’s not hard to make decisions, once you know what your values are”.  Roy Disney

Als je weet waar je voor staat, wat je belangrijk vindt, om te bereiken of te vermijden, dan geeft dat richting. Richting waar jij naartoe wilt. Richting bij het maken van keuzes om iets wel of niet te doen. Om wel iets te zeggen of om juist je mond te houden. Als je weet welke waarden voor jou belangrijk zijn (daar sta je voor en ga je voor), sta je als het ware stevig om elke situatie aan te kunnen. Je bent dan geen speelbal van de gebeurtenissen om je heen, maar je kan omgevingsonafhankelijk reageren. Of stil zijn als dat effectiever is. Maar dat is vanaf nu een bewuste keuze.

Vaak merk je aan je lijf dat er iets is. Je lichaam geeft als eerste antwoord. Je krijgt buikpijn. Je ligt er wakker van ’s nachts. Je gedachten dwalen af, je bent met jezelf aan het praten (je voert een interne dialoog) of wellicht zie je steeds het beeld van die ene meeting voor je. Je denkt steeds “Ik wil hier iets van zeggen, maar..”. Je bent incongruent noemen we dat. Wat je aan de binnenkant ervaart, komt niet overeen met wat je aan de buitenkant doet of laat zien.

Alles wat er van binnen gebeurt, gaat als het ware je mond voorbij en gaat naar je hoofd (of ergens anders). Vaak horen we van mensen terug in trainingen dat ze dan gaan piekeren. Dat is vaak een teken dat er voorbij wordt gegaan aan iets wat voor jou heel belangrijk is!

Waarden

Centraal in dit blog staan jouw waarden en principes. Maar jee, dit is voor velen van ons wel een vaag begrip. Ja we zijn ongeveer bekend met de definitie. Bij navraag weten deelnemers vaak het volgende terug te geven: “Waarden zijn belangrijke maatstaven die mijn eigen gedrag sturen en op grond waarvan ik mijn gedrag en dat van mijn collega’s, vrienden, familie en anderen beoordeel”. Vertaal je dit naar jouw gevoelsniveau, dan zijn het knoppen waarop door anderen gedrukt kan worden zodat jij uit jouw stekker gaat, geïrriteerd raakt, verdrietig of boos wordt. Of juist heel blij.

Maar hoe dan? Hoe weet je nou wat jij belangrijk vindt in jouw leven en in de omgang met anderen?

Velen van ons hebben nooit bewust een lijstje gemaakt met punten die belangrijk zijn. Ja wellicht tijdens de bucketlist hype een lijst gemaakt met dingen die je nog wilt doen. Maar dit zijn ervaringen en deze ervaringen leveren uiteindelijk een bepaald gevoel op. En dit gevoel ligt deels ook ten grondslag aan jouw waarden.

Stap 1: Ontdek jouw waarden

Denk de komende week na over gevoelsmatige hoogtepunten uit jouw leven en situaties die jou irriteren of een negatief gevoel hebben gegeven. Plan vervolgens minimaal 1 uur in voor het doen van de volgende oefening.

  • Schrijf op memo papiertjes de volgende woorden die je aan het einde van dit blog vindt. Noteer één woord per sticky note.
  • Neem de tijd om de memo’s te ordenen van heel belangrijk voor mij naar totaal niet belangrijk voor mij. Maak 5 kolommen. Kolom 1 is heel belangrijk, kolom 5 is totaal niet belangrijk.
  • Maak een foto.
  • Verwijder de memo’s van de drie minst belangrijke kolommen.
  • Kies uit de andere twee kolommen jouw vijf belangrijkste waarden.

Waarden kunnen tijdens jouw leven verschuiven. Wanneer je zelf geen ouder bent, is familie als waarde wellicht belangrijk maar niet het belangrijkste omdat je minimale zorgtaken hebt. Stel dat je vader of moeder wordt, komt de waarde familie meestal hoger op je lijstje te staan.

Stap 2: Vertaal de waarde naar concreet gedrag

 Waarden zijn vaak containerbegrippen. Het is nu belangrijk om voor jouw situatie na te gaan hoe de gekozen vijf waarden zich vertalen naar concreet gedrag in jouw dagelijks leven.

Wat betekent elke afzonderlijke waarde voor jou? Wat doe je wel als bijvoorbeeld “familie” belangrijk is? Wat doe je niet? Wat zeg je wel? Wat zeg je niet?

Een voorbeeld: waarde = vrijheid

De eerste vraag die je jezelf dan kan stellen is: “Wat betekent vrijheid voor mij?”.

Vrijheid betekent voor mij dat ik grotendeels zelf kan invullen hoe ik mijn week indeel. En dat ik niet in een vast stramien zit, iedere week hetzelfde, maar dat er ruimte blijft voor spontane afspraken. Dat er tijdens vakanties vooraf niet alles vastligt. Hetzelfde geldt voor de indeling van mijn weekenden. Ruimte houden voor spontane acties. Kies je dan bijvoorbeeld voor een baan met eigen verantwoordelijkheid of juist voor zelfstandig ondernemerschap?

Een waarde kan je ook richting geven bij het maken van een keuze. Stel dat je twee aanbiedingen hebt voor een nieuwe rol/baan. Zet dan op een rij welke rol/baan jou zoveel mogelijk vrijheid geeft. Heb je meerdere waarden die van invloed zijn op het maken van deze keuze, dan zet je ze tegen elkaar af. Wanneer bijvoorbeeld persoonlijke ontwikkeling ook een belangrijke waarde is, zet je alle voors en tegens van vrijheid en persoonlijke ontwikkeling tegen elkaar af bij het kiezen van je nieuwe rol/baan.

 Stap 3: Deel met anderen

In een (intieme) relatie of bij het intensief samenwerken met anderen, kan het heel verhelderend zijn om jouw waarden te delen. Zodat anderen weten wat ze van jou kunnen en mogen verwachten. En wat ze niet hoeven te verwachten.

Het grappige is dat we dit bijvoorbeeld bij het boeken van een vakantie vanzelfsprekend doen. Thuis wordt er meestal gepraat  over wat belangrijk is: actief, lekker relaxen op het strand, niet te lang in de auto rijden, dat soort dingen. Zakelijk wordt die stap vaak overgeslagen in teams, het uitspreken wat iedereen belangrijk vindt in de samenwerking. Terwijl dit juist super verhelderend is!

Stap 4: Onderzoek gemeenschappelijke teamwaarden

Wanneer je als team gemeenschappelijke waarden weet te formuleren, dienen deze als ankers voor de onderlinge samenwerking. De aanspreekcultuur wordt vergemakkelijkt. Je hoeft niet meer op alle slakken zout te leggen. Alleen wanneer men de gemaakte samenwerkingsafspraken niet nakomt.

Een professionele werkcultuur houdt in dat we voorbereid en op tijd aanwezig zijn in meetings. Wanneer collega’s zich hier niet aan houden, kun je refereren aan de gemaakte afspraak. Maar je kunt ook nieuwe collega’s inspireren met jouw eigen gedrag bij het naleven van de waarde professioneel samenwerken. Wat betekent dit begrip concreet voor jou? En hoe merken anderen dit in de dagelijkse omgang met jou? Bijvoorbeeld de waarde “ontwikkelen”. Wanneer jij het leuk vindt om te leren, vind je het waarschijnlijk leuk om kennis en ervaringen te delen. Wanneer je dan collega’s begeleidt, maak je bewust tijd vrij voor het geven van complimenten en feedback.

Volgende week gaan we in op “Waar sta jij voor opgesteld?”. Dit hoort wat ons betreft ook nog bij stap 2 van ons Speak Up Model. Als je weet wat je waarden zijn en waar jij binnen de organisatie waar je werkt, voor staat opgesteld, geeft dat een heel duidelijk kader. Dat maakt jezelf uitspreken of een ander ergens op aanspreken een stuk makkelijker. Maar daarover volgende week meer.

Woorden voor de sticky notes: status, alleen werken, leren, uitdaging, open zijn, zelf beslissingen maken, afwisseling, vrede, onafhankelijkheid, anderen helpen, creativiteit, maatschappelijk betrokken zijn, erkenning, nemen van risico’s, competitie, met anderen werken, promotie maken, leiding geven, druk, werkomgeving, opwinding,  een expert zijn, vriendschap, in een team werken, veiligheid, familie, bekendheid, geld, routine, eigen tijd indelen, integriteit en …..

ZICHT KRIJGEN OP WAAR JIJ VOOR STAAT IS DE TWEEDE STAP IN ONS MODEL SPEAK UP. effectief uitspreken en aanspreken. DOOR MEDEWERKERS GERICHT TE LEREN ZEGGEN WAT HEN BEZIGHOUDT OP HET MOMENT VAN IMPACT, WORDEN ONDERLINGE PROFESSIONELE SAMENWERKINGSRELATIES VERSTERKT.

 

www.theboostfactory.nl